herbata czarna

Czarna herbata liściasta - znacznie więcej niż herbata ekspresowa

Czarne herbaty są nam najlepiej znane - większość osób ma z nimi kontakt od dziecka. Najczęściej są to jednak herbaty ekspresowe produkowane z bardzo drobno pociętych liści lub pyłu herbacianego.

To wielka szkoda, bo na tej podstawie łatwo wyrobić sobie zdanie, że czarna herbata jest po prostu codziennym, ciepłym napojem i niewiele więcej ma do zaoferowania.

Wysokiej jakości czarne herbaty potrafią być równie złożone i różnorodne jak zielone, białe czy oolongi. Mogą być słodkie i miodowe, owocowe, kwiatowe, słodowe, kakaowe, dymne, korzenne czy wyraźnie mineralne.

W tym dziale znajdziesz wyłącznie liściaste, sypane herbaty czarne.

Jak smakuje czarna herbata?

W czarnych herbatach tajwańskich można znaleźć dużo naturalnej słodyczy, miodu i dojrzałych owoców. Herbaty z Assamu mają zwykle cięższy, mocniejszy charakter i wyraźne nuty słodowe.

Japońskie herbaty czarne, czyli wakocha, potrafią zaskakiwać kwaskowymi i owocowymi akcentami, a Darjeelingi First Flush - aromatem łąkowym, cytrusami i winogronami.

Czarne herbaty z chińskiego Yunnanu często dają pełny, cielisty napar z nutami kakao, drewna, dymu czy bardziej rustykalnymi, dzikimi akcentami.

Jeśli szukasz klasycznego smaku czarnej herbaty, dobrym kierunkiem będą cejlońskie herbaty ze Sri Lanki albo jedna z najbardziej znanych mieszanek świata - English Breakfast.

Czarne herbaty z Kenii są zwykle mocne i wyraziste, czasem z charakterystyczną świeżą, mentolową nutą.

Nie można też pominąć najsłynniejszych czarnych herbat chińskich - Keemun oraz Zhengshan Xiaozhong. Ten drugi w mocno wędzonej wersji znany jest jako Lapsang Souchong.

Tajwańska Hong Yu słynie natomiast z niezwykle bogatego aromatu, w którym można znaleźć między innymi nuty cynamonu, mięty, owoców czy miodu.

Jesteśmy więc bardzo zdziwieni, kiedy słyszymy, że czarna herbata jest nudna... Cóż, może w innych sklepach. Na pewno nie u nas.

Region daje dobrą podpowiedź dotyczącą smaku, ale nie jest sztywną regułą. Znaczenie mają również kultywar, pora zbioru i sposób obróbki.

Jak powstaje czarna herbata i dlaczego mówimy o utlenianiu?

Po zbiorze liście są najpierw poddawane więdnięciu, podczas którego tracą część wody i stają się bardziej podatne na dalszą obróbkę.

Następnie są skręcane lub rolowane. Uszkodzenie komórek liścia sprawia, że zawarte w nim związki zaczynają reagować z tlenem. Zachodzi wtedy enzymatyczne utlenianie, które ma ogromny wpływ na kolor, aromat i smak gotowej herbaty.

Podczas tego procesu część katechin przekształca się między innymi w teaflawiny i tearubiginy - związki charakterystyczne dla czarnych herbat. Na końcu liście są suszone, co zatrzymuje działanie enzymów i stabilizuje herbatę.

Czarne herbaty bardzo często określa się jako „w pełni fermentowane”. W tradycyjnej terminologii herbacianej słowo „fermentacja” nadal bywa używane, ale z chemicznego punktu widzenia najważniejszym procesem jest właśnie enzymatyczne utlenianie.

Dlatego precyzyjniej mówić o herbacie utlenianej niż fermentowanej.

Także określenie „w pełni utleniona” jest uproszczeniem. Czarne herbaty mogą różnić się stopniem utlenienia. Dobrym przykładem są wiosenne Darjeelingi First Flush - ich liście bywają znacznie jaśniejsze i mniej utlenione niż w klasycznej czarnej herbacie.

Co zawiera czarna herbata i jakie ma właściwości?

Podczas produkcji czarnej herbaty część katechin ulega przemianom, w wyniku których powstają między innymi teaflawiny i tearubiginy.

Czarna herbata zawiera również kofeinę, aminokwasy - w tym L-teaninę - oraz inne naturalnie występujące w liściach związki.

Herbata i zawarte w niej polifenole są przedmiotem wielu badań, ale ostrożnie podchodzimy do rewelacji o „cudownym działaniu” konkretnego rodzaju herbaty.

Pamiętajmy, że herbata ma przede wszystkim smakować - a właśnie pod tym względem dobra czarna herbata ma naprawdę dużo do zaoferowania.

Jak parzyć czarną herbatę?

Nie wszystkie czarne herbaty warto parzyć w ten sam sposób. Mocny Assam czy klasyczna herbata cejlońska dobrze radzą sobie z wysoką temperaturą, natomiast delikatny Darjeeling First Flush może lepiej smakować przygotowany nieco łagodniej.

Dlatego najlepiej zacząć od parametrów podanych przy konkretnej herbacie i później dopasować je do własnego smaku.

Dobre czarne herbaty liściaste można również parzyć więcej niż raz. Szczególnie dotyczy to wysokiej jakości herbat chińskich i tajwańskich, które przy kolejnych zalaniach potrafią pokazywać inne nuty aromatu i smaku.

Tak naprawdę... herbata czerwona!

Czarna herbata w tradycyjnym chińskim podziale występuje jako „herbata czerwona” - 红茶, hongcha. Nazwa pochodzi od czerwonawego koloru naparu.

To, co w Polsce przez lata nazywano „czerwoną herbatą”, najczęściej oznaczało natomiast Pu-erh, który w chińskiej klasyfikacji należy do zupełnie innej grupy herbat.

O tym, skąd wzięło się to zamieszanie, możesz przeczytać w naszym artykule o herbacie czerwonej.

Więcej o produkcji, historii i klasyfikacji przeczytasz również w naszym wprowadzeniu do herbat czarnych.