herbata biała

Co to jest biała herbata?

Biała herbata powstaje przede wszystkim przez więdnięcie i suszenie liści krzewu herbacianego. Nie przechodzi prażenia ani parowania charakterystycznego dla herbat zielonych, a liści zwykle się nie skręca.

Nie oznacza to, że biała herbata w ogóle się nie utlenia. Podczas więdnięcia zachodzą łagodne reakcje oksydacyjne, które również wpływają na smak gotowej herbaty.

Opis produkcji brzmi bardzo prosto, ale dobre przeprowadzenie więdnięcia i suszenia wymaga dużego doświadczenia. Trzeba kontrolować temperaturę, wilgotność i tempo utraty wody tak, żeby liście wyschły równomiernie i zachowały pożądany aromat.

Ojczyzną białej herbaty jest chińska prowincja Fujian, przede wszystkim okolice Fuding i Zhenghe. To stamtąd pochodzą jej najbardziej klasyczne style.

Najważniejsze style białej herbaty

Najbardziej znana jest Bai Mu Dan, czyli Biała Piwonia. Do jej produkcji wykorzystuje się pąk oraz jeden lub dwa młode liście. Naszym zdaniem właśnie Bai Mu Dan daje jeden z najlepszych balansów między delikatnością, aromatem i wyraźnym smakiem.

Jeszcze bardziej selektywny jest zbiór Bai Hao Yin Zhen, czyli Srebrnych Igieł. Ta herbata powstaje z samych młodych, nierozwiniętych pąków pokrytych jasnym meszkiem. Zbiór jest pracochłonny, a ilość surowca niewielka, dlatego Yin Zhen należy zwykle do droższych białych herbat. Napar jest lekki i subtelny, często kwiatowy, łąkowy i lekko słodki.

Shou Mei oraz Gong Mei zawierają więcej rozwiniętych liści. Dają ciemniejszy, pełniejszy napar i mocniejszy smak niż herbaty oparte przede wszystkim na pąkach. Shou Mei dobrze nadaje się również do dłuższego przechowywania.

Białe herbaty nie kończą się jednak na klasycznych stylach z Fujianu. W Yunnanie powstają między innymi Yue Guang Bai oraz Ya Bao Yesheng - nietypowe pąki o charakterze wyraźnie innym od Yin Zhen czy Bai Mu Dan.

Jak smakuje biała herbata?

Określenie „delikatna” jest prawdziwe tylko częściowo.

Bai Hao Yin Zhen może być bardzo subtelna, słodka i kwiatowa. Bai Mu Dan ma zwykle więcej ciała, pojawiają się w niej nuty kwiatów, siana, owoców i miodu. Shou Mei potrafi być jeszcze mocniejsza, bardziej owocowa i dojrzała.

Białe herbaty z Yunnanu bywają pełniejsze i słodsze, czasem z nutami suszonych owoców, ziół czy słodu. Ya Bao może zaskoczyć aromatem igliwia, owoców i wanilii.

Dlatego biała herbata nie jest jednym bardzo lekkim stylem. Różnica między Srebrnymi Igłami a długo przechowywanym Shou Mei może być naprawdę duża.

Nie tylko chińskie

Chiny pozostają centrum produkcji białej herbaty, ale podobną obróbkę stosuje się dziś również w wielu innych krajach.

Bardzo ciekawe białe herbaty powstają w Malawi. Malawi White Peony od lat ma u nas swoich zagorzałych wielbicieli. Białe herbaty z Nepalu potrafią zachować charakterystyczne dla Himalajów kwiatowe i owocowe nuty.

Powstają również na Tajwanie, w Kenii i Gruzji. Nie są kopiami herbat z Fujianu - inny materiał, klimat i sposób pracy producenta dają często zupełnie inny efekt.

Jak parzyć białą herbatę?

Jednym z najczęściej powtarzanych mitów jest przekonanie, że białą herbatę trzeba parzyć bardzo chłodną wodą.

Wiele dobrych białych herbat bardzo dobrze znosi temperaturę 90-95°C. Bardziej liściaste style, takie jak Shou Mei, można parzyć nawet jeszcze goręcej.

Dla wielu białych herbat dobrym punktem wyjścia jest około 4-5 g suszu na 250 ml wody. Czas i temperaturę warto jednak dopasować do konkretnej herbaty - delikatne Yin Zhen zachowa się inaczej niż dojrzałe, liściaste Shou Mei.

Białe herbaty można zwykle zalewać wielokrotnie.

Kilka mitów o białej herbacie

Biała herbata zawsze powstaje z samych pąków. Nie. Z samych pąków produkuje się przede wszystkim Yin Zhen. Bai Mu Dan zawiera również młode liście, a w Shou Mei liści jest znacznie więcej.

Białą herbatę zbiera się tylko wiosną. Również nie. Wiosenne zbiory pąkowe są najbardziej znane, ale białą herbatę produkuje się także z późniejszych zbiorów.

To najdroższy rodzaj herbaty. Najlepsze białe herbaty mogą być kosztowne, ale najwyższej klasy oolongi czy stare Pu-erhy osiągają znacznie wyższe ceny.

Delikatna herbata wymaga delikatnej temperatury. Nie zawsze. Wiele tradycyjnych białych herbat pokazuje pełniejszy smak właśnie przy wodzie o temperaturze około 90-95°C.

Czy biała herbata ma właściwości zdrowotne?

Biała herbata zawiera polifenole, w tym katechiny, a także kofeinę i L-teaninę. Ich ilość nie jest jednak taka sama w każdej białej herbacie - zależy między innymi od odmiany krzewu, pory zbioru, udziału pąków i sposobu produkcji.

Szczególnie herbaty z dużym udziałem młodych pąków mogą zawierać sporo kofeiny. Dlatego bardzo delikatny smak nie musi oznaczać słabego działania pobudzającego.

Związki obecne w białej herbacie są przedmiotem wielu badań laboratoryjnych, ale nie ma podstaw, żeby przypisywać jej działanie lecznicze albo nazywać ją „najzdrowszą herbatą”.

Biała herbata może dojrzewać

Białe herbaty - szczególnie Bai Mu Dan i Shou Mei - mogą być przechowywane przez wiele lat. Z czasem zmieniają smak: świeższe i bardziej zielone nuty ustępują miejsca aromatom miodu, suszonych owoców, ziół czy drewna.

W Chinach funkcjonuje powiedzenie, według którego roczna biała herbata jest herbatą, trzyletnia lekarstwem, a siedmioletnia skarbem. Nie należy traktować tego jako informacji medycznej - to tradycyjny sposób podkreślenia wartości, jaką może zyskać dobrze przechowywana biała herbata.

Jeśli trudno zdecydować, od którego stylu zacząć, Zestaw Polecany - Herbaty Białe pozwala porównać kilka różnych herbat w mniejszych porcjach.

Więcej o produkcji i historii znajdziesz również w naszym wprowadzeniu do białej herbaty.