Jak dbać o matero?

Matero

Nieodzownym elementem przygody z yerba mate jest matero. To naczynie, z którego tradycyjnie pije się napar, może być wykonane z ceramiki, tykwy, drewna, rogu lub innych naturalnych materiałów. W zależności od materiału wymaga ono innej pielęgnacji, dlatego warto wiedzieć, jak je przygotować, czyścić i suszyć, aby służyło jak najdłużej.

Oprócz odpowiedniego naczynia ważna jest także dobrze dobrana rurka z filtrem. Jeśli kompletujesz swój pierwszy zestaw do yerba mate, sprawdź, jak wybrać bombillę, aby pasowała do rodzaju suszu, wielkości matero i sposobu picia. Warto też zobaczyć dostępne akcesoria do yerba mate, wśród których znajdziesz matera, tykwy, guampy i bombille.

Matero ceramiczne

Matera do yerba mate wykonane przez ceramika są ciekawym akcesorium codziennego użytku. Mają bardzo szeroką gamę kolorystyczną od bieli poprzez zielenie i błękity aż po czernie i szarości. Ceramika jest idealnym rozwiązaniem dla osób początkujących, ponieważ nie wymaga szczególnej pielęgnacji. Można ją myć w zmywarce i używać detergentów. Jeśli się znudzi lub zostanie zamienione na inne matero może służyć za stylowy wazonik. Dzięki temu, że pokryte jest szkliwem nie pęka i nie pleśnieje. Największą zaletą jest możliwość dobrania odpowiedniej pojemności do własnych upodobań (200ml – 450ml).

Matero Guampa

Naczynie wykonane z rogu lub kopyta bawołu. Nadaje się tylko do przyrządzania terere (yerba mate na zimno). Jest tradycyjnym naczyniem do picia tego napoju. Można spotkać guampy obszyte skórą lub z pięknymi ozdobami z metalu. Gdy naczynie zostanie zalane gorącą woda to pęknie - lepiej więc nie eksperymentować z yerbą na ciepło. Przed pierwszym użyciem guampę należy moczyć przez dobę a potem starannie wypłukać.

Matero z owocu tykwy - calabasa

Tykwy są elementem rozpoznawczym większości mateistów. Gruszkowaty kształt owocu tykwy sprawia, że susz rozchodzi się równomiernie w naparze - jest to ważne dla odpowiedniego zaparzenia yerby.

Przed pierwszym użyciem należy wykonać curado:

- Użyj klasycznej mate (najlepiej użyć świeżego suszu), wsyp około połowy objętości naczynia.
- Zalej ciepłą lub gorącą wodą, odstaw na 12-24 godzin.
- Po opróżnieniu i wypłukaniu matera zostanie w środku „skóra” z niewyskrobanego wcześniej miąższu tykwy.
- Należy wyskrobać to za pomocą łyżeczki. Trzeba uważać aby nie przedziurawić ścianki naczynia.
- Po całkowitym opróżnieniu matera należy je przepłukać w środku a z zewnątrz nasmarować oliwą
- nie wolno używać tłuszczy do smarowania w środku. - Zaimpregnowane naczynie odstawić na 12-24 godzin aż do całkowitego wyschnięcia.

Tak przygotowana tykwa jest gotowa do pierwszego użycia.

Aby zapobiec pękaniu matera w przyszłości dobrze jest powtarzać regularnie nacieranie oliwą zewnętrznych ścianek tykwy. Po wypiciu mate należy wyrzucić zawartość matera i przepłukać naczynie a potem wysuszyć, aby nie pozostawało stale wilgotne. Przed dłuższym okresem nieużywania naczynia dobrze jest je wyparzyć, a potem dokładnie wysuszyć. Jeśli zostanie to zaniechane tykwa może spleśnieć. Po dłuższym okresie picia yerby tykwa stanie się w środku zielona, a gdy stale będą pite mieszanki smakowe jednego rodzaju (np. ziołowe) to wówczas po zaparzeniu klasycznej mate może być wyczuwalny ziołowy posmak. Pojemność tykwy waha się w granicach 200-400ml. Wiele tykw ozdobionych jest metalowym kołnierzem, czyli wirolą.

Przy zalewaniu mate ważne jest, aby woda nie dostała się pod kołnierz, ponieważ pomimo bardzo dokładnego suszenia od tego miejsca matero może zacząć pleśnieć. Krople naparu pojawiające się na naczyniu podczas picia mate są normalnym zjawiskiem i występują najczęściej w początkowym okresie użytkowania. Jest to spowodowane porowatą strukturą owocu tykwy.

Matero Porongo

Porongo wykonane jest z górnej części owocu tykwy i często jest obszyte skórą. Można rozróżnić dwa rodzaje naczyń porongo:

- z kołnierzem, poniżej którego znajduje się węższe gardło (naczynie charakterystyczne dla Brazylii

- bez kołnierza z ciekawą wirolą (charakterystyczne dla Urugwaju

Ścianki naczynia są grube, ponieważ tykwa była sporych rozmiarów i zdrewniała na odpowiednią grubość. Porongo nie wymaga wykonania pełnego curado. Przy korzystaniu z naczyń typu urugwajskiego ważne jest, aby woda nie dostała się pod wirolę, ponieważ skóra otaczająca matero będzie się marszczyć. Aby uniknąć pleśnienia naczynia należy je wyparzyć a potem dokładnie wysuszyć. Lepiej nie zostawiać mate w naczyniu na dłużej niż trzeba.

Porongo jest odporne na pękanie. Przygotowanie porongo do pierwszego użycia wygląda podobnie jak w przypadku calabasy - nie ma jednak konieczności wyskrobywania pozostałego miąższu i nacierania oliwą.

Matero Algarrobo

Matera wykonane z drewna Algarrobo dają wrażenie, że pije się z palo santo. Są one jednak kilkukrotnie tańsze. Polecane są do yerb klasycznych, ponieważ łatwo przechodzą ich smakiem. Ich pozorną wadą jest pękanie i pojawiające się plamy. Pierwszej da się zapobiec poprzez konserwację oliwą i zalewanie ciepłą wodą przed i po użyciu. Zielone plamy od naparu yerby są dobrym znakiem. Drewno absorbuje napar a przy suszeniu wychodzi on z porów drewna. Aby zapobiec pleśnieniu matera należy je opróżniać bezpośrednio po wypiciu yerby i przepłukiwać gorącą wodą. Od czasu do czasu można delikatnie przetrzeć je oliwą w środku (należy pamiętać, oliwa nie może ściekać po ściankach). Podczas opłukiwania matera przed użyciem dobrze jest oblać również metalowe okucie. Metal pod wpływem gorącej wody łatwiej będzie się rozprężał i nie będzie pękał podczas pęcznienia drewna.

Palo santo matero

Do wyrobu mater ze „Świętego Drzewa” wykorzystywane są różne gatunki drzew ale najczęściej spotykanym jest gwajakowiec lekarski. Podczas parzenia z matero wydziela się olejek eteryczny – gwajakol, który może delikatnie zmieniać smak naparu. Do palo santo polecane są yerby klasyczne. Lepiej nie eksperymentować z wersjami smakowymi, ponieważ drewno łatwo pochłania aromat i nie ma później możliwości smakowania klasycznej yerby w prawdziwym palo santo.

Gwajakol jest substancją antyseptyczną znajdującą się w żywicy gwajakowca. Aby naczynie nie pękało, należy je przed użyciem przepłukać gorącą woda do nasiąknięcia. Zabieg ten wspomaga również wydzielanie żywicy z drewna. Nie należy go zbytnio przesuszać - prawie cały czas powinno być wilgotne lub dobrze natłuszczone. Jeśli mate jest pita codziennie to dobrze jest,aby zostawić susz w naczyniu i opróżnić je dopiero przed następnym użyciem. Takie postępowanie pozwoli utrzymać matero w ciągłej wilgoci, a obecność gwajakolu sprawi, że nie będzie ono pleśniało.

Matero Yerba

Przed dłuższą przerwą w korzystaniu z palo santo należy przepłukać je gorącą wodą i nasmarować w środku oliwą. Tak zaimpregnowane matero można zostawić na wiele miesięcy i nie będzie ani pleśniało ani pękało. Po dłuższej przerwie dobrze jest przepłukać naczynie gorącą woda aby pozbyć się oliwy, która się nie wchłonęła. Z czasem w środku może pojawiać się żywo zielona żywica i jest to bardzo dobry znak (drewno samo się konserwuje i naprawia). Przy nadmiernym wysuszeniu nie będzie ono miało takiej możliwości. Matera z tego drewna najczęściej są okute lub obszyte skórą. Rzadko można spotkać palo santo bez dodatkowej osłony. Najczęściej można spotkać palo santo o pojemności 100 ml- 200ml.

M.C.